Opinia indywidualna KRiBSI = czyli czy Twój AI jest legalny?

Systemy AI to narzędzia, które zaczynają zajmować stałe miejsce w naszej codziennej rzeczywistości. O ile samo „korzystanie” z nich wydaje się proste i łatwe, o tyle zapewnienie zgodności z prawem takiego systemu - już niekoniecznie.

Rozporządzenia unijne w zakresie AI, RODO, przepisy krajowe, kwestie cyberbezpieczeństwa oraz zwrotu i przesyłu danych. Nagle okazuje się, że odpowiedź na z pozoru proste pytanie: Czy AI, z którego korzystam, jest legalny? urasta do złożonego, wielowarstwowego i skomplikowanego zagadnienia, na które trudno jednoznacznie odpowiedzieć.

Wydaje się, że opinie indywidualne wydawane przez KRiBSI będą jednym z narzędzi, które pomogą w takich sytuacjach.

Czym będą opinie?

Zgodnie z założeniami mają być odpowiednikiem interpretacji podatkowych. Tyle że dla sztucznej inteligencji. Mają być wiążącym stanowiskiem organu co do tego, czy Twoje planowane albo już podjęte działanie w zakresie AI jest zgodne z AI Act i ustawą o systemach sztucznej inteligencji.

Jak będzie ją można uzyskać?

Poprzez złożenie odpowiedniego wniosku do KRiBSI. Wniosek przede wszystkim ma zawierać:

1. Opis stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, którego dotyczy zapytanie.
2. Własne stanowisko wnioskodawcy w zakresie zapytania. Analogicznie jak w przypadku interpretacji podatkowych, wniosek powinien zawierać własną interpretację przepisów na tle opisanego stanu faktycznego – czyli Twoją ocenę tego, jak widzisz własne zapytanie na tle przepisów i jaka jest, Twoim zdaniem, odpowiedź na nie.

Do wniosku dołącza się dodatkowo oświadczenie, że sprawa, w której zadawane jest pytanie, nie jest w tym samym czasie przedmiotem innego postępowania, a także dowód opłaty od wniosku.

Dalej - czekasz na odpowiedź.

Opłata jest dość symboliczna – 150 zł.

Komisja musi wydać opinię niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie 30 dni od złożenia wniosku, a w sprawach szczególnie skomplikowanych – nie później niż w terminie 60 dni.

Jeśli Komisja nie zdąży odpowiedzieć w terminie, uznaje się, że wydała opinię zgodną z Twoim stanowiskiem z wniosku. Milczenie organu = Twoja wygrana.

Jaką moc ma opinia?

Opinia to nie luźna wskazówka, a dokument wiążący Komisję oraz inne organy państwowe i jednostki organizacyjne, które Komisja zaangażowała przy jej wydawaniu, w odniesieniu do opisanej we wniosku sprawy.

W praktyce: jeśli dostałeś pozytywną opinię i działałeś zgodnie z przedstawionym w niej schematem, działania podjęte na jej podstawie są chronione.

Komisja może wprawdzie w przyszłości zmienić albo uchylić wydaną opinię, na przykład w razie zmiany przepisów, orzecznictwa czy stwierdzenia jej błędności – ale taka zmiana nie może Ci zaszkodzić w odniesieniu do tego, co zrobiłeś, zanim opinię zmieniono lub uchylono.

Nie grozi Ci więc ukaranie za coś, co w chwili działania Komisja uznała za dozwolone i legalne. Co więcej, jeśli zastosowanie się do opinii wywołało już nieodwracalne skutki, Komisja w ogóle nie będzie mogła jej zmienić.

Co istotne, wszystkie opinie i wyjaśnienia trafiają następnie, po odpowiedniej anonimizacji, do publicznej bazy w Biuletynie Informacji Publicznej.

W efekcie będzie to praktyczne źródło wiedzy i możliwość uzyskania informacji na temat stanowiska Komisji w różnych sprawach związanych z AI.

Dzięki temu, bez konieczności składania wniosku i narażania się na zainteresowanie wnioskodawcą ze strony Komisji, będzie można ustalić, jakie praktyki i działania Komisja uważa za wadliwe lub nielegalne.

Pytanie jednak brzmi, czy – analogicznie jak w przypadku interpretacji podatkowych – samo złożenie wniosku nie będzie od razu kierowało „zainteresowania” organu na podmiot, który z nim wystąpił (a tym samym np. kontroli) ?

Odpowiedź na to pytanie pokaże dopiero praktyka – po uruchomieniu Komisji.

Potrzebujesz pomocy? Nie wiesz jak zacząć? Napisz

Kancelaria Radcy Prawnego Paweł Jakimiuk w Białymstoku.
Telefon: +48 786 237 975
Email: kancelaria@paweljakimiuk.com

Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Ocena konkretnej sprawy wymaga indywidualnej analizy stanu faktycznego. Stan prawny: 11 sierpnia 2026 r.